+30 210 8020620, +30 6989 992472|starantzis@osteon.gr

Οσφυαλγία – Ισχιαλγία

Γράφει ο Κωνσταντίνος Σταραντζής, Ορθοπεδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΠΛΗΡΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΙΑΤΡΟΥ

Οσφυαλγία – Ισχιαλγία – Πόνος Στη Μέση

Η οσφυαλγία, όπως και η ισχιαλγία, δεν είναι παθήσεις, είναι συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε διάφορες παθήσεις.

Οσφυαλγία ονομάζουμε τον πόνο στην περιοχή της μέσης μέχρι την μηρογλουτιαία πτυχή. Όταν αντανακλά στο κάτω άκρο λόγω πίεσης κάποιου νεύρου ή της ρίζας του νεύρου τότε μιλάμε για το σύμπτωμα της ισχιαλγίας.

Η οσφυαλγία διαχωρίζεται με βάση τη διάρκεια των συμπτωμάτων σε οξεία οσφυαλγία (διάρκεια 0-3 μήνες), υποξεία (διάρκεια 3-6μηνών) και χρόνια (από  6 μήνες και πάνω). Επίσης ταξινομείται ανάλογα με την αιτία της σε ειδική και μη ειδική. Η μη ειδική είναι η οσφυαλγία που δεν έχουν διασαφηνιστεί τα αίτιά της και συνήθως οφείλει την ύπαρξή της σε μυοσκελετικά προβλήματα. Η ειδική είναι η οσφυαλγία, της οποίας είναι σαφή τα αίτια (δομικές ανατομικές βλάβες, μηχανικά, φλεγμονώδη, μεταβολικά, νεοπλασματικά).

Τα συμπτώματα τόσο της οσφυαλγίας όσο και της ισχιαλγίας, περιλαμβάνουν τον πόνο και αναλόγως με την ένταση την καθήλωση του ασθενούς στο κρεβάτι (λειτουργική αναπηρία).

Πως σχετίζεται η οσφυαλγία με τη ισχιαλγία

Η ισχιαλγία είναι κοινώς ο πόνος στο πόδι, που αναφέρεται στον πόνο του κάτω άκρου. Οφείλεται συνήθως σε τραυματισμό νευρικής ρίζας, με αποτέλεσμα ο πόνος να ακτινοβολεί ως το πόδι και να επεκτείνεται από τον γοφό ως τα δάχτυλα του ποδιού.

Παράγοντες κινδύνου οσφυαλγίας

  • Προχωρημένη ηλικία
  • Γυναικείο φύλο
  • Απαιτητικά χειρωνακτικά επαγγέλματα
  • Λάθος στάση του σώματος
  • Παχυσαρκία

Αίτια οσφυαλγίας που χρήζουν χειρουργείο

Κήλη Μεσοσπονδύλιου Δίσκου

Το συντριπτικό ποσοστό των ασθενών με κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, θα επανέλθει με συντηρητικό τρόπο. Ωστόσο όταν υπάρχει επιβεβαιωμένη ισχιαλγία η οποία είναι επίμονη και δεν υποχωρεί μετά από 3 – 6 μήνες, τότε ενδείκνυται το χειρουργείο. Επιπλέον όταν εμφανίζεται πάρεση για μεγάλο χρονικό διάστημα τότε η χειρουργική αποκατάσταση θα ωφελήσει τον ασθενή αποκαθιστώντας την κινητικότητά του.

Αρθρική κύστη

Οι αρθρικές κύστεις παρά την προσωρινή τους ανακούφιση με συντηρητικά μέσα, φαίνεται ότι επιμένουν. Η χειρουργική εξαίρεση προτείνεται ανεπιφύλακτα.

Πλάγια Στένωση – Τρηματική στένωση

Συμβαίνει όταν εκφυλίζονται ορισμένες αρθρώσεις μεταξύ των σπονδύλων. Ο πόνος είναι έντονος και μπορεί να αντανακλά μέχρι τα κάτω άκρα. Επιδείνωση πόνου παρατηρείται στο περπάτημα. Αν σε αυτή την περίπτωση έχει επιβεβαιωθεί ακτινολογικά η συμπίεση της ρίζας και ο πόνος είναι συνεχόμενος συστήνεται έγχυση κορτικοειδούς ή χειρουργική αντιμετώπιση.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται πρωτίστως με βάση το ιστορικό του ασθενούς καθώς και την κλινική εικόνα με την νευρολογική αξιολόγηση. Για καλύτερη απεικόνιση πραγματοποιείται έλεγχος της οσφυϊκής μοίρας με μαγνητικό συντονισμό. Αν υπάρχει υποψία νεοπλάσματος, στον έλεγχο προστίθενται κι άλλες εξετάσεις.

Συντηρητική αγωγή

Στην περίπτωση της μη ειδικής οσφυαλγίας, η αντιμετώπιση είναι πάντα μη χειρουργική.

Αρχικά προτείνεται η συντηρητική αγωγή για την αντιμετώπιση της οσφυαλγίας. Ο ασθενής περιορίζει την φυσική δραστηριότητά του, όπως την άρση βαρών, την πολύωρη καθιστική εργασία και προσπαθεί να βελτιώσει την στάση του ύπνου του με την καθοδήγηση του γιατρού. Η πλειοψηφία των ασθενών με οσφυαλγία θα βελτιωθεί.

Η άσκηση επιπλέον παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην ανακούφιση του πόνου. Η αεροβική άσκηση που δεν καταπονεί την σπονδυλική στήλη (κολύμπι) είναι καλή επιλογή για αρχή. Σταδιακά ο ασθενής μπορεί να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης με την καθοδήγηση του  φυσικοθεραπευτή.

Επεμβατικές τεχνικές

Επισκληρίδιες περινευρικές εγχύσεις

Η τεχνική αφορά την χορήγηση φαρμάκων μέσω ένεσης, επιλεκτικά στην σπονδυλική στήλη, με σκοπό να βρεθεί το σημείο του πόνου. Οι εγχύσεις αυτές έχουν δηλαδή και διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Γίνονται σε περιβάλλον χειρουργείου, χωρίς νάρκωση, υπό ακτινολογική καθοδήγηση, με διάρκεια που δεν ξεπερνάει τα 10 λεπτά.

Διόρθωση σπονδυλολίσθησης

Η διόρθωση σπονδυλολίσθησης μπορεί να γίνει με πολλές μεθόδους. Στοχεύει στην ανακούφιση από τον πόνο και σε περιπτώσεις μεγάλης ολίσθησης στην επανευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης. Η προσπέλαση που επιλέγεται εξαρτάται από τον τύπο της παραμόρφωσης.

Ενδοδισκικές θεραπείες

Σπονδυλοδεσία

Συχνές ερωτήσεις

1. Ποιες ομάδες συνήθως προσβάλλει η οσφυαλγία;

Ο πόνος στην μέση μπορεί να χτυπήσει κάθε ηλικία, σαφώς όμως είναι συχνότερος σε προχωρημένες ηλικίες 40-60. Σε νεότερους ασθενείς ο πόνος είναι παροδικός. Έχουν ενοχοποιηθεί αρκετοί παράγοντες για την εμφάνιση του πόνου όπως είναι η κληρονομικότητα, η γενική κατάσταση υγείας και το φύλο.

Κατά καιρούς έρευνες έχουν υποστηρίξει και το κάπνισμα σαν επιβαρυντικό παράγοντα για τον πόνο στη μέση και την παχυσαρκία σαν τον κύριο παράγοντα για την αναγωγή της οσφυαλγίας σε χρόνιο πρόβλημα. Τέλος, η βαριά χειρωνακτική εργασία και η καθιστική εργασία αποτελούν επίσης επιβαρυντικούς παράγοντες.

2. Τι μπορεί να κάνει ένας ασθενείς τις περιόδους που δεν πονάει σαν πρόληψη για τις παθήσεις της μέσης;

  • Συχνή άσκηση πάντα σε συνεννόηση με τον ορθοπεδικό. Οι καλύτερες επιλογές είναι το περπάτημα και το κολύμπι
  • Ενίσχυση των μυών που υποστηρίζουν την περιοχή της μέσης
  • Ελάττωση του καπνίσματος, αν ο ασθενής δεν μπορεί να το κόψει αμέσως
  • Απώλεια των περιττών κιλών

3. Ποια είναι η σωστή αποκατάσταση για την ισχιαλγία;

Υπάρχουν πολλά μέτρα προφύλαξης που μπορούν να σας προστατέψουν από τον πόνο της ισχιαλγίας.

Υπάρχουν μέτρα που μπορείτε να πάρετε στο σπίτι για να απαλύνετε τον πόνο της ισχιαλγίας. Ένα θερμαντικό μαξιλάρι ή μια θερμοφόρα μπορεί να είναι ιδιαίτερα ανακουφιστικά.

Έπειτα με την βοήθεια ενός φυσικοθεραπευτή, μπορείτε να βρείτε ειδικές ασκήσεις για να τεντώσετε σωστά τους μύες της πλάτης, χωρίς να επιδεινωθεί η ισχιαλγία.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις ο ορθοπεδικός θα σας συστήσει την έγχυση στεροειδών στην περιοχή της σπονδυλικής στήλης για την μείωση της φλεγμονής.

Τέλος, αν η ισχιαλγία οφείλεται σε κήλη δίσκου και δεν ανταποκρίνεται στην συντηρητική αγωγή, προτείνεται η χειρουργική επέμβαση.

4. Όταν ο πόνος στη μέση είναι έντονος βοηθούν οι εγχύσεις;

Ναι μπορούν να ελαττώσουν την ένταση του πόνου σημαντικά. Οι ενέσεις στην σπονδυλική στήλη, πρέπει να συνδυάζονται με άλλες θεραπείες (φυσικοθεραπεία, ασκήσεις) για να είναι αποτελεσματικές. Βέβαια για την ανακούφιση του πόνου από την έγχυση φαρμάκου απαιτείται σωστή διάγνωση προκειμένου να εντοπιστεί το σημείο του πόνου.

Σχετικά Video