Σπονδυλική Στένωση
Σπονδυλική Στένωση – Στένωση Σπονδύλων
Τι είναι
Στην σπονδυλική στένωση συμβαίνει αυτό ακριβώς που περιγράφει η ονομασία της πάθησης, δηλαδή στένωση του νευρικού σωλήνα της αυχενικής, θωρακικής (σπανιότερα) ή της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με ταυτόχρονη πίεση του νωτιαίου μυελού ή/και των νεύρων. Η στένωση σπονδύλων αποτελεί συνέπεια της εκφύλισης της σπονδυλικής στήλης, όπως η φθορά των μεσοσπονδύλιων δίσκων, η πάχυνση των συνδέσμων και ο σχηματισμός οστεοφύτων, οι οποίες εμφανίζονται συχνότερα με την πάροδο της ηλικίας αλλά και σε άτομα με αυξημένη καταπόνηση ή ιστορικό τραυματισμών.
Οι ασθενείς, συνήθως στα αρχικά στάδια της νόσου, δεν εμφανίζουν έντονα συμπτώματα και αυτό μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση. Σε αρκετές περιπτώσεις, τους κινητοποιεί η πίεση των νεύρων μετα από κάποιον τραυματισμό ή μια απότομη επιβάρυνση της σπονδυλικής στήλης, αποκαλύπτοντας ένα ήδη υπάρχον υποκείμενο πρόβλημα.
Σπονδυλική Στένωση – Στένωση Σπονδύλων
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της στένωσης της σπονδυλικής στήλης ποικίλλουν σημαντικά, ανάλογα με το επίπεδο στο οποίο εντοπίζεται η στένωση (οσφυϊκή, αυχενική ή θωρακική μοίρα), τον βαθμό πίεσης των νεύρων και τη συνολική λειτουργική κατάσταση του ασθενούς. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου.
1.
Πόνος, αίσθημα βάρους και αδυναμία στα πόδια που χειροτερεύουν στο περπάτημα ή την ορθοστασία και ανακουφίζονται στην καθιστή θέση. Το σύμπτωμα αυτό είναι γνωστό ως νευρογενής διαλείπουσα χωλότητα αποτελεί χαρακτηριστικό εύρηματης της οσφυϊκής σπονδυλικής στένωσης. Πολλοί ασθενείς αναφέρουν, επίσης, ότι μπορούν να διανύσουν μεγαλύτερη απόσταση, όταν είναι σκυφτοί ή όταν στηρίζονται σε μπαστούνι.
2.
Πόνος στην μέση που βελτιώνεται με το σκύψιμο και την ανάπαυση. Ο πόνος αυτός μπορεί να αντανακλά προς τον γλουτό και τα κάτω άκρα, μιμούμενος τον πόνο της ισχιαλγίας. Σε προχωρημένα, ωστόσο, στάδια η οσφυαλγία μπορεί να συνοδεύεται από περιορισμό των καθημερινών δραστηριοτήτων.
3.
Μυρμήγκιασμα, μουδιάσματα και αίσθηση καψίματος στα κάτω άκρα, τα οποία προκύπτουν από την έντονη πίεση των νευρικών ριζών μέσα στον σπονδυλικό σωλήνα. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι συνεχόμενα ή διαλειποντα και συχνά επιδεινώνονται με την κόπωση, τη βάδιση επηρεάζοντας τόσο την ισορροπία και όσο το αίσθημα ασφάλειας του ασθενούς.
4.
Σπανιότατα, σε πολύ σοβαρά και παραμελημένα περιστατικά σπονδυλικής στένωσης, οι ασθενείς έχουν διαταραχές της ούρησης ή της αφόδευσης (ακράτεια). Στην περίπτωση αυτή απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, αφού τα συμπτώματα αυτά υποδηλώνουν μεγάλη πίεση των νευρικών ριζών.
Σπονδυλική Στένωση – Στένωση Σπονδύλων
Διάγνωση
Κατά την φυσική εξέταση οι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν αδυναμία και ελάττωση της αισθητικότητας που είναι ισχυρή ένδειξη ότι κάτι συμβαίνει. Η κλινική εικόνα συσχετίζεται με τα συμπτώματα που περιγράφει ο ασθενής, όπως η δυσκολία στη βάδιση, η κόπωση των κάτω άκρων ή η επιδείνωση των ενοχλημάτων με την ορθοστασία.
• Μαγνητική Τομογραφία (MRI)
Η μαγνητική τομογραφία (MRI) μπορεί να δείξει την έκταση της βλάβης. Επιλέγεται για τη διάγνωση της σπονδυλικής στένωσης, καθώς απεικονίζει με υψηλή ακρίβεια τον σπονδυλικό σωλήνα, τον νωτιαίο μυελό, τις νευρικές ρίζες και τους μεσοσπονδύλιους δίσκους. Μέσω της μαγνητικής τομογραφίας μπορεί να εκτιμηθεί η έκταση αλλά και η σοβαρότητα της στένωσης, το ακριβές επίπεδο στο οποίο εντοπίζεται η πιθανή εκφύλιση που τη συνοδεύει. Μπορεί, τέλος, να διαπιστωθεί η παρουσία φλεγμονών ή και όγκων.
• Αξονική Τομογραφία (CT)
Εάν ο ασθενής δεν μπορεί να κάνει μαγνητική τομογραφία, μπορεί να χρειαστεί αξονική τομογραφία. Αυτή η εξέταση συνδυάζει εικόνες ακτίνων Χ που λαμβάνονται από πολλές διαφορετικές γωνίες. Σε ένα μυελόγραμμα αξονικής τομογραφίας, εγχέεται μια σκιαγραφική ουσία για να σκιαγραφήσει τον νωτιαίο μυελό και τα νεύρα.
Σπονδυλική Στένωση – Στένωση Σπονδύλων
Θεραπεία (Αντιμετώπιση)
Συντηρητική θεραπεία στένωσης σπονδυλικής στήλης
Πολλές μορφές στένωσης σπονδυλικής στήλης, ιδίως στα αρχικά στάδια, μπορούν να αντιμετωπιστούν με αντιφλεγμονώδη και φυσιοθεραπεία για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, τη βελτίωση της λειτουργικότητας και τη μυϊκή στήριξη της σπονδυλικής στήλης. Σε οξύ πόνο ίσως χορηγηθεί κορτιζόνη, είτε από το στόμα είτε με στοχευμένες εγχύσεις για να μειωθεί η φλεγμονή γύρω από τα νεύρα. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα επιμένουν και υπάρχει περιορισμός της κινητικότητας και εν τέλει των δραστηριοτήτων του ανθρώπου τότε επιβάλλεται τελικά η χειρουργική αντιμετώπιση.
Χειρουργική αντιμετώπιση σπονδυλικής στένωσης
Όταν εξαντληθούν οι δυνατότητες της συντηρητικής αγωγής, τότε ακολουθεί η χειρουργική θεραπεία, στόχος της οποίας είναι η αποσυμπίεση των πιεζόμενων νεύρων. Το πώς επιτυγχάνεται αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η τεχνική και η μέθοδος που εφαρμόζει ο κάθε χειρουργός, η χειρουργική δεινότητα και η ικανότητά του να μπορεί να αποσυμπιέζει περιοχές μέσα από μικρές οπές κι όχι μέσα από μεγάλες τομές.
Ειδικότερα, υπάρχουν οι παρακάτω χειρουργικές προσεγγίσεις:
Η κλασική πεταλεκτομή, αποτελεί πλέον μια παρωχημένη επέμβαση, κατά την οποία αφαιρούνται όλα τα οπίσθια στοιχεία του σπονδύλου προκειμένου να δοθεί χώρος στα νεύρα μετατρέποντας το σωλήνα σε αυλό. Η μέθοδος αυτή, αν και επιτυγχάνει να αποσυμπιέσει επαρκώς τα νευρικά στοιχεία, αφήνει σοβαρή αστάθεια, εφόσον δεν διενεργηθεί ταυτόχρονα και Σπονδυλοδεσία, και έχει μακρά αποκατάσταση.
Οι πιο σύγχρονες χειρουργικές μέθοδοι βασίζονται στην ίδια λογική, εστιάζοντας όμως ακριβώς εκεί που ασκείται η πίεση, χωρίς να αφαιρούνται εκείνα τα στοιχεία που δεν πιέζουν αλλά συμβάλουν στη στήριξη της σπονδυλικής στήλης. Η προσέγγιση αυτή έχει μικρότερο χειρουργικό τραύμα σε σύγκριση με την κλασική πεταλεκτομή, συνήθως δεν δημιουργεί αστάθεια- έχει όμως και αυτή μια αρκετά μακροχρόνια αποκατάσταση (περίπου 6 μήνες).
Μικροαποσυμπίεση μέσω σωλήνα (tubular microdecompression)
Η μικροαποσυμπίεση μέσω σωλήνα είναι μια από τις πλέον εξελιγμένες χειρουργικές προσεγγίσεις που αφήνει ίσως το μικρότερο τραύμα. Με αυτήν την τεχνική, η αποσυμπίεση επιτυγχάνεται μέσω μιας μικρής χειρουργικής οπής –κι όχι τομής– ενώ ο σωλήνας εργασίας περνά ανάμεσα στους μυς χωρίς να τους τέμνει. Η αποσυμπίεση διενεργείται με τη χρήση μικροσκοπίου και ειδικών μικροεργαλείων και είναι εφικτή η αποσυμπίεση και της απέναντι πλευράς του σωλήνα με μια μόνο προσπέλαση, ακόμα δηλαδή κι αν η στένωση έχει εκδηλωθεί από δυο μεριές.
Οσφυϊκή σπονδυλοδεσία
Η οσφυϊκή σπονδυλοδεσία είναι μία χειρουργική επέμβαση που αντιμετωπίζει οποιαδήποτε αστάθεια παρουσιάζεται στους σπονδύλους, όπως σε σπονδυλόλυση, σπονδυλική στένωση. Σκοπός της επέμβασης είναι η μόνιμη σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης, ώστε να προστατευθούν τα νευρικά στοιχεία και να μειωθεί ο πόνος. Διενεργείται από εξειδικευμένο χειρουργό σπονδυλικής στήλης , ο οποίος τοποθετεί ράβδους και βίδες από ειδικό βιοσυμβατό μέταλλο, όπως είναι το τιτάνιο. Απώτερος στόχος είναι να σταθεροποιηθεί η σπονδυλική στήλη και να ελαχιστοποιηθεί το νευρολογικό έλλειμμα που ίσως υπάρχει.
Ελάχιστα επεμβατική διατρηματική διασωματική σπονδυλοδεσία με κλωβό
Πρόκειται για μία τεχνική ελάχιστα επεμβατική στην οποία η σπονδυλική στήλη χειρουργείται διαδερμικά, χωρίς την ανάγκη προσπέλασης, ώστε να «ανοιχτεί» η σπονδυλική στήλη. Με την τοποθέτηση ειδικού διασωματικού κλωβού, αποκαθίσταται το ύψος του μεσοσπονδύλιου διαστήματος, βελτιώνεται η ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης και επιτυγχάνεται έμμεση αποσυμπίεση των νεύρων. Το αποτέλεσμα είναι λιγότερες καταστροφές στα οστά και στους μύες της περιοχής, μικρότερος χρόνος νοσηλείας και τάχιστη αποκατάσταση.
Ελάχιστα επεμβατική πλάγια σπονδυλοδεσία
Η πλάγια ελάχιστα επεμβατική σπονδυλοδεσία (MIS XLIF) εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις σπονδυλικής στένωσης σε συνδυασμό με σκολίωση ή παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης. Πρωταρχικός σκοπός της επέμβασης είναι η διόρθωση του κυρτώματος και η εκ νέου εδραίωσή του με ειδικά υλικά, στην βέλτιστη θέση. Αυτό επιτυγχάνεται με την τοποθέτηση κλωβών που ακυρώνονται με τη βοήθεια πλακών και βιδών. Η τοποθέτηση ειδικών κλωβών επιτρέπει τη διόρθωση της παραμόρφωσης, τη σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης και την αποσυμπίεση των νευρικών στοιχείων, προσφέροντας εξαιρετικά αποτελέσματα σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς. Παράλληλα, χρησιμοποιείται και οστικό μόσχευμα.
Η επέμβαση γίνεται, με πλάγια προσπέλαση ελάχιστης επεμβατικότητας (MIS XLIF), στα σημεία που υπάρχει σκολίωση και σπονδυλική στένωση. Μέσω της πλάγιας προσπέλασης, αποφεύγεται η εκτεταμένη χειρουργική παρέμβαση στους οπίσθιους μύες και μειώνεται σημαντικά το χειρουργικό τραύμα.
Διαδερμική μικροαποσυμπίεση και ελάχιστα επεμβατική (MIS) σπονδυλοδεσία
Η συνδυαστική επέμβαση εφαρμόζεται όταν η σπονδυλική στένωση προκαλεί νευρολογικά συμπτώματα και συνοδεύεται από αστάθεια της σπονδυλικής στήλης. Με την ταυτόχρονη αποσυμπίεση των νευρικών στοιχείων και τη σταθεροποίηση της πάσχουσας περιοχής, επιτυγχάνεται ανακούφιση από τον πόνο και διατήρηση της σωστής ευθυγράμμισης.
Μπορεί να προσφέρει αναρίθμητα οφέλη στην σπονδυλική στένωση,αρκεί ο ασθενής να είναι κατάλληλος υποψήφιος, όπως:
- σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης και πρόληψη περαιτέρω επιδείνωσης
- ταχύτερη αποκατάσταση και μικρότερο χρόνο νοσηλείας
- λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και μικρότερη απώλεια αίματος
- ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές και επαγγελματικές δραστηριότητες
- βελτίωση της ποιότητας ζωής και της λειτουργικότητας
Σωματεκτομή
Όταν η βλάβη στο σώμα του σπονδύλου είναι τέτοια που δεν μπορεί να διορθωθεί αλλιώς και ταυτόχρονα ο νωτιαίος μυελός πιέζεται τότε ο γιατρός πρέπει να επέμβει δραστικά, διενεργώντας σωματεκτομή. Μπορεί να είναι επέμβαση εκλογής τόσο σε κατάγματα και όγκους αλλά και στην αυχενική μυελοπάθεια. Γίνεται με γενική αναισθησία. Θεωρείται μία δύσκολη και απαιτητική επέμβαση, που όμως μπορεί να σώσει το άτομο από αναπηρία.
Πεταλοπλαστική
Η πεταλοπλαστική αποτελεί μία χειρουργική τεχνική, η οποία αντιμετωπίζει επιτυχώς την εκτεταμένη σπονδυλική στένωση της αυχενικής μοίρας και την αυχενική μυελοπάθεια κυρίως σε νεότερους ασθενείς.
Με την συγκεκριμένη τεχνική δημιουργείται ένας μηχανισμός «πόρτας» στο πίσω μέρος του σπονδυλικού σωλήνα και ανασηκώνονται 3 τουλάχιστον πέταλα όπως ακριβώς ανοίγουμε μια πόρτα. Με αυτόν τον τρόπο διανοίγεται ο σπονδυλικός σωλήνας δίνοντας χώρο στον νωτιαίο μυελό για να επαναιματωθεί.
Είναι μία έξυπνη τεχνική που διατηρεί την κινητικότητα του αυχένα (δεν είναι σπονδυλοδεσία), προσφέρει αποσυμφόρηση του νωτιαίου μυελού και ταυτόχρονα επιτρέπει την άμεση κινητοποίηση του ασθενούς.
Συχνές ερωτήσεις για την σπονδυλική στένωση
Ποια χειρουργική μέθοδος είναι καλύτερη και πιο ασφαλής για μένα;
Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και δεν υπάρχει μια επέμβαση που να θεωρείται η καλύτερη για όλους τους ασθενείς. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών έχει σοβαρά οφέλη από τη γρήγορη αποκατάσταση και μικρή νοσηλεία, χωρίς διανυκτέρευση στο νοσοκομείο, που επιτρέπει η μέθοδος της μικροαποσυμπίεσης, η οποία έχει το ίδιο καλά ή και καλύτερα αποτελέσματα σε σύγκριση με τις πιο παραδοσιακές χειρουργικές προσεγγίσεις.
Πόσα χρόνια εμπειρίας έχει ο Δρ. Σταραντζής στη συγκεκριμένη μέθοδο;
Ο Δρ. Σταραντζής έχει πολύ μεγάλη εμπειρία στη μέθοδο της μικροαποσυμπίεσης έχοντας χειρουργήσει τετραψήφιο αριθμό ασθενών ως διευθυντής χειρουργός σπονδυλικής στήλης την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Τι νάρκωση θα κάνω;
Συνήθως οι χειρουργικές επεμβάσεις για την αποκατάσταση της σπονδυλικής στένωσης γίνονται με γενική νάρκωση. Σε επιλεγμένους ασθενείς και για επεμβάσεις έως 2 επίπεδα, μπορεί να γίνει και ΧΩΡΙΣ ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ εφαρμόζοντας ένα ειδικό πρωτόκολλο ραχιαίας και στελεχιαίας αναισθησίας. Ο Δρ. Σταραντζής είναι ένας από τους πρωτοπόρους χειρουργούς σπονδυλικής στήλης που τεκμηριωμένα και σε τακτική βάση εφαρμόζει αυτό το πρωτόκολλο στην Ελλάδα και ο μοναδικός που διενεργεί ακόμα και σπονδυλοδεσίες χωρίς την χρήση γενικής αναισθησίας.
Πόσες ημέρες θα νοσηλευτώ;
Η επέμβαση μικροαποσυμπίεσης απαιτεί μόλις μια ημέρα νοσηλείας (χωρίς διανυκτέρευση), σε αντίθεση με την κλασική μέθοδο, η οποία προβλέπει την παραμονή του ασθενή στο νοσοκομείο ακόμα και για τέσσερις ημέρες.
Πότε μπορώ να επιστρέψω στη δουλειά μου;
Αυτό εξαρτάται από το είδος της δουλειάς. Η επιστροφή σε χειρωνακτική εργασία γίνεται μετά από την πάροδο έξι εβδομάδων. Αν η εργασία αφορά σε δουλειά γραφείου τότε η επιστροφή γίνεται μετά από δυο εβδομάδες.
Πότε θα μπορώ να σηκώσω βάρος και να γυμναστώ;
Όπως και στην περίπτωση της χειρωνακτικής εργασίας, η επιστροφή σε αθλητικές δραστηριότητες και γυμναστική ή άρση βαρών γίνεται σε έξι εβδομάδες.
Τι ποσοστό επιτυχίας έχει η εν λόγω χειρουργική μέθοδος;
Εφόσον εφαρμόζεται με τις σωστές ενδείξεις στους σωστούς ασθενείς τα ποσοστά επιτυχίας είναι πάνω από 90-95%.
Ποιες είναι οι μετεγχειρητικές επιπλοκές;
Η χειρουργική αποκατάσταση της σπονδυλικής στένωσης είναι γενικά είναι μια πολύ ασφαλής επέμβαση, από τις ασφαλέστερες επεμβάσεις της σπονδυλικής στήλης. Ωστόσο, υπάρχει μια ελάχιστη στατιστική πιθανότητα επιπλοκών από το χειρουργείο.
Η σοβαρότερη επιπλοκή, όλων, είναι η μερική νευρολογική βλάβη, η οποία ωστόσο συμβαίνει σε ποσοστό πολύ μικρότερο από το 1% των περιπτώσεων.
Μια άλλη επιπλοκή, όπως σε όλα τα χειρουργεία, είναι ο κίνδυνος μιας λοίμωξης, έναντι του οποίου λαμβάνεται προληπτικά αντιβίωση.
Σπάνια, η διαρροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην επούλωση του τραύματος, όμως στατιστικά δεν επηρεάζει το αποτέλεσμα της επέμβασης και δε δημιουργεί προβλήματα σε μακροχρόνιο ορίζοντα.
Μπορεί να έχω υποτροπή και τί γίνεται σε αυτή την περίπτωση;
Υπάρχει η πιθανότητα επανεμφάνισης των συμπτωμάτων λόγω εκ νέου εκδήλωσης της νόσου, αυτή τη φορά σε άλλο σημείο της σπονδυλικής στήλης. Εφόσον, όμως, η αποσυμπίεση της στένωσης έχει γίνει σωστά είναι εξαιρετικά σπάνιο να επανέλθει η στένωση στο ίδιο σημείο.
