Η οσφυϊκή δισκοκήλη αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις της σπονδυλικής στήλης και έναν από τους βασικότερους λόγους εμφάνισης πόνου στη μέση και στο πόδι. Παρότι η διάγνωση βασίζεται σε απεικονιστικά ευρήματα, στην πράξη τα συμπτώματα δισκοκήλης είναι εκείνα που καθορίζουν τόσο τη βαρύτητα της κατάστασης όσο και την ανάγκη για θεραπευτική παρέμβαση. Η κατανόηση των συμπτωμάτων, της μορφής τους και της εξέλιξής τους είναι καθοριστικής σημασίας για τον ασθενή, καθώς συχνά προηγούνται κατά πολύ της τελικής διάγνωσης.

Οσφυϊκή δισκοκήλη και μηχανισμός εμφάνισης συμπτωμάτων

Στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης διέρχονται νευρικές ρίζες που νευρώνουν τα κάτω άκρα. Όταν τμήμα του πυρήνα του μεσοσπονδύλιου δίσκου προβάλλει προς τον σπονδυλικό σωλήνα, ασκείται μηχανική πίεση αλλά και χημικός ερεθισμός στα νεύρα. Αυτός ο συνδυασμός ευθύνεται για την εμφάνιση πόνου, αισθητικών διαταραχών και κινητικών ελλειμμάτων. Η ένταση των συμπτωμάτων δεν σχετίζεται πάντα με το μέγεθος της δισκοκήλης, αλλά με το ποια νευρική ρίζα επηρεάζεται και σε ποιο βαθμό.

Πόνος στη μέση, το αρχικό και πιο συχνό σύμπτωμα

Ο πόνος χαμηλά στη μέση αποτελεί συνήθως το πρώτο και πιο χαρακτηριστικό από τα συμπτώματα δισκοκήλης. Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται εντοπισμένο πόνο στην οσφυϊκή χώρα, ο οποίος επιδεινώνεται με την κάμψη, τη στροφή του κορμού ή την άρση βάρους. Ο πόνος αυτός μπορεί να είναι μηχανικού τύπου, δηλαδή να σχετίζεται με τη φόρτιση της σπονδυλικής στήλης, ή να αποκτά νευρογενή χαρακτηριστικά, όπως καύσο ή αίσθημα πίεσης σε βάθος.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ο πόνος στη μέση προηγείται χρονικά της εμφάνισης νευρολογικών συμπτωμάτων και λειτουργεί ως προειδοποιητικό σημάδι.

Πόνος μέσης και προέκταση προς το πόδι

Παράλληλα, είναι πολύ πιθανό να εμφανιστεί μέσης και να ακτινοβολεί προς το πόδι. Όταν η πίεση αφορά νευρική ρίζα, ο πόνος ακολουθεί τη διαδρομή του νεύρου και ακτινοβολεί στο κάτω άκρο. Πρόκειται για τον λεγόμενο ριζιτικό πόνο, ο οποίος συχνά περιγράφεται ως οξύς, διαξιφιστικός ή σαν ηλεκτρικό ρεύμα.

Ο δισκοκήλη πόνος κάτω άκρο μπορεί να ξεκινά από τον γλουτό και να επεκτείνεται στον μηρό, τη γάμπα και το πέλμα. Η κατανομή του πόνου έχει κλινική σημασία, καθώς βοηθά στον εντοπισμό του επιπέδου της δισκοκήλης (π.χ. Ο4-Ο5 ή Ο5-Ι1).

Μουδιάσματα στο πόδι ως κυρίαρχα συμπτώματα δισκοκήλης

Τα μουδιάσματα στο πόδι είναι αποτέλεσμα διαταραχής της αισθητικής αγωγιμότητας του νεύρου. Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται μυρμήγκιασμα, υπαισθησία ή πλήρη απώλεια της φυσιολογικής αίσθησης σε συγκεκριμένες περιοχές του κάτω άκρου. Τα μουδιάσματα πόδι συχνά συνυπάρχουν με τον πόνο, αλλά μπορεί και να εμφανιστούν ανεξάρτητα, ιδιαίτερα σε χρόνιες καταστάσεις.

Μυϊκή αδυναμία και λειτουργική έκπτωση

Όταν η πίεση στο νεύρο είναι παρατεταμένη ή έντονη, επηρεάζεται και η κινητική του λειτουργία. Αυτό μεταφράζεται σε μυϊκή αδυναμία, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί ως δυσκολία στο περπάτημα, αδυναμία ανύψωσης του ποδιού, μειωμένη δύναμη ή εύκολη κόπωση. Ο ασθενής συχνά αναφέρει ότι το πόδι «φεύγει», ότι σκοντάφτει ή ότι δεν μπορεί να στηριχθεί σωστά.

Η μυϊκή αδυναμία αποτελεί σοβαρό σύμπτωμα που δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να παραμεληθεί.

Διαταραχές βάδισης και στάσης σώματος

Η παρουσία έντονου πόνου ή αδυναμίας οδηγεί συχνά σε αλλαγές στη βάδιση και στη στάση του σώματος. Οι ασθενείς υιοθετούν αντιαλγική στάση, λυγίζοντας τον κορμό ή μεταφέροντας το βάρος στο υγιές άκρο. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό επιβαρύνει περαιτέρω τη σπονδυλική στήλη και ενισχύει την ίδια την οσφυϊκή δισκοκήλη και τα συμπτώματα αυτής.

Σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα δισκοκήλης

Σε σπάνιες αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνες περιπτώσεις, η οσφυϊκή δισκοκήλη μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη νευρική συμπίεση. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη αδυναμία και στα δύο πόδια, απώλεια αισθητικότητας στην περιοχή του περινέου και διαταραχές ούρησης ή αφόδευσης. Αυτά τα σημεία απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση, καθώς η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμες βλάβες.

Θεραπευτικές επιλογές με βάση τα συμπτώματα

Η αντιμετώπιση της οσφυϊκής δισκοκήλης καθορίζεται κυρίως από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Στα ήπια και μέτρια περιστατικά, η συντηρητική θεραπεία αποτελεί την πρώτη επιλογή και περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή για τον πόνο και τη φλεγμονή, στοχευμένη φυσικοθεραπεία και ελεγχόμενη κινητοποίηση.

Σε περιπτώσεις έντονου πόνου μέσης και ποδιού που δεν ανταποκρίνεται στη βασική αγωγή, εφαρμόζονται εξειδικευμένες εγχύσεις με στόχο τη μείωση του νευρικού ερεθισμού. Η χειρουργική αντιμετώπιση αφορά μικρό ποσοστό ασθενών και ενδείκνυται όταν τα συμπτώματα δισκοκήλης επιμένουν, επιδεινώνονται ή συνοδεύονται από προοδευτική νευρολογική έκπτωση.

Γενικά, η οσφυϊκή δισκοκήλη είναι μια πάθηση που τείνει να εμφανίζεται με χαρακτηριστική συμπτωματολογία. Μάλιστα, τα συμπτώματα προηγούνται και καθοδηγούν τη διάγνωση και τη θεραπεία. Ο πόνος μέσης και η προέκτασή του στο πόδι, ο πόνος στο κάτω άκρο, τα μουδιάσματα στο πόδι και η μυϊκή αδυναμία δεν πρέπει να θεωρούνται απλές ενοχλήσεις. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η σωστή αντιμετώπισή τους μπορούν να αποτρέψουν τη χρόνια επιδείνωση και να διασφαλίσουν καλύτερη λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής για τον ασθενή.

Αν φοβάστε ότι μπορεί να πάσχετε από οσφυϊκή δισκοκήλη, ο Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης Δρ. Κωνσταντίνος Σταραντζής μπορεί να σας καθοδηγήσει στην εύρεση της βέλτιστης λύσης για τη δική σας περίπτωση.