Συμπιεστικά κατάγματα
Συμπιεστικά Κατάγματα Σπονδύλων Θωρακικής & Οσφυϊκής Μοίρας
Τι είναι
Τα συμπιεστικά κατάγματα σπονδυλικής στήλης είναι αρκετά συχνά στο γενικό πληθυσμό και οφείλονται κυρίως σε οστεοπόρωση. Τα οστεοπορωτικά αυτά κατάγματα είναι συνήθως συμπιεστικά κατάγματα, όπου κάθε σπόνδυλος χάνει μέρος του ύψους του (περίπου 20%) στο πρόσθιο τμήμα, με αποτέλεσμα να αποκτά σφηνοειδή μορφή.
Συχνά δεν διαγιγνώσκονται έγκαιρα, καθώς τα συμπτώματα, όπως ο πόνος στη μέση ή στην πλάτη αποδίδονται λανθασμένα από τον ασθενή στη φυσιολογική φθορά λόγω ηλικίας ή σε διαγνωσμένη εκφυλιστική πάθηση, όπως η σπονδυλαρθρίτιδα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να παραμένουν χωρίς την κατάλληλη θεραπεία.
Η οστεοπόρωση αποτελεί την κύρια αιτία των συμπιεστικών καταγμάτων. Οι γυναίκες παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, περίπου στην ηλικία των 50 ετών, όταν η απώλεια οστικής μάζας επιταχύνεται.
Τα κατάγματα παρατηρούνται συχνότερα στους θωρακικούς σπονδύλους αλλά μπορούν να εμφανιστούν και στην οσφυϊκή μοίρα. Στην τελευταία περίπτωση, οφείλονται συνήθως σε τραυματισμούς, πτώσεις ή ατυχήματα, ιδιαίτερα σε άτομα νεότερης ηλικίας.
Συμπιεστικά Κατάγματα
Συμπτώματα Συμπιεστικών Καταγμάτων
Πρώτο και χαρακτηριστικό σύμπτωμα ενός συμπιεστικού κατάγματος σπονδύλου είναι ο ξαφνικός πόνος με μεγάλη ένταση στη μέση γραμμή της σπονδυλικής στήλης, ο οποίος χειροτερεύει με οποιαδήποτε κίνηση. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο πόνος μπορεί να αντανακλάται και σε άλλα σημεία του κορμού, πάντα γύρω από το ύψος του κατάγματος.
Εάν η διάγνωση καθυστερήσει, τότε ο πόνος γίνεται σταδιακά πιο υποφερτός αλλά τείνει να μετατραπεί σε χρόνιο πόνο. Αυτό θα προκαλέσει παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης, απώλεια ύψους και μείωση της μυϊκής μάζας αλλά και πίεση στα ενδοκοιλιακά όργανα. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η εμφάνιση κύφωσης .
Συμπιεστικά Κατάγματα
Διάγνωση Συμπιεστικών Καταγμάτων
Η διάγνωση βασίζεται στην λήψη ιστορικού, στην κλινική εξέταση και τον ακτινολογικό έλεγχο.
Τα περισσότερα κατάγματα των οστών αποκαλύπτονται με την απλή ακτινογραφία και μάλιστα με λεπτομέρειες του βαθμού απώλειας του ύψους του σπονδύλου και την περαιτέρω παραμόρφωσή του στην όρθια στάση.
Συνήθως ακολουθεί μαγνητική τομογραφία, η οποία φανερώνει την ύπαρξη ή όχι οστικού οιδήματος, διευκρινίζοντας πόσο παλιό είναι το κάταγμα και αν υπάρχει πίεση στον νωτιαίο μυελό από την παραμόρφωση που δημιουργεί.
Συμπιεστικά Κατάγματα
Θεραπεία Συμπιεστικών Καταγμάτων Σπονδύλου
Συντηρητική θεραπεία
Η θεραπεία ξεκινά κατά κανόνα με συντηρητική αντιμετώπιση. Αυτή περιλαμβάνει τη λήψη απλών αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων για την ανακούφιση του πόνου. Για την κινητοποίηση του ασθενούς απαιτείται η χρήση ειδικής ζώνης/κηδεμόνα που συμβάλλει στη στήριξη της σπονδυλικής στήλης.
Εάν ο πόνος επιμένει για χρονικό διάστημα άνω των έξι εβδομάδων ή εάν υπάρχει κίνδυνος παραμόρφωσης της σπονδυλικής στήλης, τότε εξετάζεται η επιλογή της χειρουργικής αντιμετώπισης. Η τεχνική που θα επιλέξει ο γιατρός εξατομικεύεται για κάθε ασθενή. Μπορεί να είναι κλασική ανοιχτή μέθοδος (σπάνια) ή συχνότερα ελάχιστα επεμβατική.
Χειρουργική θεραπεία
Οι επεμβάσεις μπορεί να είναι είτε κλασικές ανοιχτές (σπάνια), είτε πιο συχνά ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.
Σπονδυλοπλαστική και Κυφοπλαστική
Η σπονδυλοπλαστική είναι μία xειρουργική τεχνική, κατά την οποία εγχύεται ακρυλικό τσιμέντο μέσα στον σπόνδυλο,για τη σταθεροποίηση του κατάγματος και την άμεση εξάλειψη του πόνου.
Η κυφοπλαστική είναι ακριβώς η ίδια μέθοδος με κάποια επιπρόσθετα στοιχεία. Συγκεκριμένα, πριν από την έγχυση του τσιμέντου, εισάγεται ένα ειδικό μπαλόνι κυφοπλαστικής στο εσωτερικό του σπονδύλου, το οποίο φουσκώνει με μία μικρή ποσότητα σκιαγραφικού υγρού και ανασηκώνει το κατεστραμμένο τμήμα, αποκαθιστώντας εν μέρει το ύψος του. Στη συνέχεια, η κοιλότητα που δημιουργείται γεμίζει με τσιμέντο, προσφέροντας καλύτερη σταθεροποίηση. Η κυφοπλαστική ενδείκνυται σε κατάγματα μετρίου βαρύτητας όπου υπάρχει μικρή απώλεια ύψους του σπονδύλου, χωρίς ωστόσο να πρόκειται για συντριπτικά κατάγματα.
Οι μέθοδοι αυτές εφαρμόζονται κυρίως σε οστεοπορωτικά κατάγματα, αλλά και σε περιπτώσεις μεταστατικής νόσου, πολλαπλού μυελώματος ή αιμαγγειώματος.
Οπίσθια Διαδερμική Σταθεροποίηση Καταγμάτων
Η οπίσθια διαδερμική σταθεροποίηση αποτελεί ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική, που στοχεύει στη γρήγορη σταθεροποίηση του κατάγματος και στην άμεση κινητοποίηση του ασθενούς.
Με αυτή την τεχνική επιτυγχάνεται η σπονδυλοδεσία με μικρότερες τομές πάνω από κάθε σπόνδυλο. Η επέμβαση γίνεται με την ελάχιστη δυνατή ιατρογενή κάκωση στους παρασπονδύλιους μυς. Ο συνολικός χρόνος επέμβασης δεν υπερβαίνει τις δύο ώρες και η διάρκεια νοσηλείας δεν χρειάζεται να είναι μεγαλύτερη της 1 ημέρας.
Πότε να επισκεφτείτε τον χειρουργό σπονδυλικής στήλης
Η άμεση ιατρική διάγνωση από έναν εξειδικευμένο και έμπειρο χειρουργό σπονδυλικής στήλης είναι απαραίτητη, όταν εμφανιστεί αιφνίδιος και έντονος πόνος στη σπονδυλική στήλη (οσφυϊκή ή θωρακική μοίρα), ιδιαίτερα όταν αυτός χειροτερεύει κατά την κίνηση. Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση του συμπιεστικού κατάγματος της σπονδυλικής στήλης θα αποτρέψει την εξέλιξη σε χρόνια μορφή, θα μειώσει τον κίνδυνο παραμόρφωσης της σπονδυλικής στήλης και θα βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, καθώς και άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας με οστεοπόρωση ή ιστορικό πτώσεων και τραυματισμών ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Η άμεση διάγνωση και αντιμετώπιση των συμπιεστικών καταγμάτων είναι καθοριστική για την πρόληψη των επιπτώσεων στη λειτουργικότητα και την ευελιξία της σπονδυλικής στήλης.
Συχνές Ερωτήσεις για τα Συμπιεστικά Κατάγματα Σπονδύλων
– Μπορεί ένα συμπιεστικό κάταγμα να περάσει απαρατήρητο;
Ναι. Σε πολλές περιπτώσεις ο πόνος αποδίδεται λανθασμένα σε μυϊκό «πιάσιμο» με αποτέλεσμα η διάγνωση να καθυστερεί.
– Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα κατάγματα της θωρακικής και της οσφυϊκής μοίρας;
Ναι. Τα θωρακικά είναι συχνότερα και σχετίζονται κυρίως με οστεοπόρωση ενώ τα οσφυϊκά μπορεί να εμφανιστούν και σε νεότερους ασθενείς, συνήθως μετά από πτώση ή τροχαίο ατύχημα.
– Πόσο γρήγορα επανέρχεται ο ασθενής στην καθημερινότητα μετά από κυφοπλαστική;
Συνήθως μέσα σε 48?? ώρες, με άμεση ελαχιστοποίηση του πόνου και δυνατότητα γρήγορης κινητοποίησης.
– Υπάρχουν περιορισμοί μετά το χειρουργείο για συμπιεστικό κάταγμα σπονδύλου;
Συνήθως ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σύντομα στις καθημερινές δραστηριότητες. Ωστόσο, προτείνεται η αποφυγή άρσης βάρους για μερικές εβδομάδες και ηενίσχυση της υγείας των οστών με φαρμακευτική αγωγή(βιταμίνες) και άσκηση.
– Μπορούν να εμφανιστούν νέα κατάγματα μετά από ένα πρώτο;
Δυστυχώς, ναι. Ασθενείς με οστεοπόρωση έχουν αυξημένο κίνδυνο νέων καταγμάτων γι’ αυτό η πρόληψη είναι σημαντική.
– Πως μπορώ να προλάβω ένα συμπιεστικό κάταγμα λόγω οστεοπόρωσης;
Η πρόληψη περιλαμβάνει έλεγχο της οστικής πυκνότητας, διατροφή πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D, αποφυγή πτώσεων και τακτική άσκηση με βάρη για ενίσχυση της οστικής μάζας.
– Σε ποιον γιατρό πρέπει να απευθυνθώ;
Θα πρέπει να επισκεφτείτε έναν ορθοπεδικό χειρουργό με εξειδίκευση στη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης, ο οποίος θα αξιολογήσει την περίπτωση και θα προτείνει την κατάλληλη εξατομικευμένη θεραπεία.
