Κύφωση Ενηλίκων
Κύφωση Πλάτης
Τι είναι
Η σπονδυλική μας στήλη, όταν την παρατηρούμε από το πλάι, εμφανίζει φυσιολογικά μια καμπυλότητα προς τα εμπρός στο επίπεδο του θώρακα. Ως κύφωση χαρακτηρίζεται η κύρτωση προς τα εμπρός της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης πέραν του φυσιολογικού, αυτό που ο κόσμος συχνά αποκαλεί «καμπούρα».
Η κύφωση διαχωρίζεται σε δύο μεγάλες ομάδες:
- Την κύφωση που αναπτύσσεται στην παιδική/εφηβική ηλικία και συνεχίζει να υφίσταται κατά την ενήλικο ζωή
- Tην κύφωση που δημιουργείται στην ενήλικο ζωή, κυρίως μετά την μέση ηλικία
Η κύφωση των ενηλίκων οφείλει την ύπαρξή της στην παραμόρφωση των θωρακικών σπονδύλων, ως αποτέλεσμα οστεοπόρωσης και εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, όταν η οστική πυκνότητα μειώνεται σημαντικά.
Κύφωση Πλάτης
Αίτια κύφωσης ενηλίκων
Η κύφωση στους ενηλίκους μπορεί να επιδεινωθεί σε σημαντικό βαθμό από την κακή στάση του σώματος, ιδίως σε άτομα που δεν γυμνάζονται συστηματικά και παρουσιάζουν αδυναμία των ραχιαίων μυών. Η ιδιοπαθής κύφωση, επίσης, είναι πολύ συχνή, δηλαδή η παρουσία κύρτωσης της θωρακικής μοίρας, χωρίς ιατρική εξήγηση.
Σε μεγαλύτερες ηλικίες, η εμφάνιση της κύφωσης σχετίζεται κυρίως με:
- Οστεοπόρωση , η οποία οδηγεί σε παραμορφώσεις των σπονδύλων
- Αρθρίτιδα , που προκαλεί εκφύλιση και απώλεια της φυσιολογικής ευθυγράμμισης
Ιδιαίτερη και εξαιρετικά δύσκολη στην αντιμετώπισή της είναι η κύρτωση ολόκληρου του κορμού προς τα εμπρός, την οποία περιγράφουμε με τον επιστημονικό όρο «απώλεια της οβελιαίας ισορροπίας». Η κατάσταση αυτή μπορεί να οφείλεται:
- σε έντονη φθορά και ευθειασμό της οσφυϊκής μοίρας
- σε αποτυχημένες χειρουργικές επεμβάσεις, οι οποίες δημιούργησαν τον ευθειασμό και διαταραχή της φυσιολογικής καμπυλότητας
Τέλος, μία από αιτίες κύφωσης αποτελούν και τα οστεοπορωτικά κατάγματα, είτε ένα είτε πολλαπλά, τα οποία μεταβάλλουν το ύψος των θωρακικών σπονδύλων.
Κύφωση Πλάτης
Συμπτώματα κύφωσης πλάτης
Στην κύφωση ενηλίκων το πρωταρχικό σύμπτωμα είναι ο πόνος, ο οποίος είναι αρκετά δυνατός και επιδεινώνεται μέσα στην ημέρα, ιδίως κατά την παρατεταμένη ορθοστασία ή σωματική κόπωση (πόνος κοπώσεως).
Τα πιο συχνά συμπτώματα της κύφωσης είναι:
-
1. Πόνο στη ράχη κυρίως στο θωρακικό τμήμα
-
2. Οσφυαλγία
-
3. Αυχενικό σύνδρομο εξαιτίας της αύξησης της αυχενικής λόρδωσης
-
4. Δυσκολία στη διατήρηση όρθιας στάσης με γρήγορη κόπωση των μυών
Ένας ενήλικας μπορεί να έχει λειτουργική κύφωση, η οποία προέκυψε με την πάροδο του χρόνου λόγω κακής στάσης του σώματος, αδράνειας των ραχιαίων μυών και έλλειψης άσκησης.
Η εμφάνιση έντονου ή χρόνιου πόνου αποτελεί τον συνηθέστερο λόγο αναζήτησης θεραπείας αλλά και για να βελτιώσει ο ασθενής την εξωτερική του εμφάνιση. Πολλοί ασθενείς αναφέρουν πως προσπαθούν να «ισιώσουν» τον κορμό τους για να μειώσουν την καμπούρα, όμως αδυνατούν να διατηρήσουν αυτή τη θέση για πολλή ώρα, με αποτέλεσμα ακόμη μεγαλύτερη κόπωση.
Ιδιαίτερη επιβάρυνση υπάρχει στις γυναίκες με μεγάλο στήθος, το βάρος του οποίου «τραβάει» κι άλλο προς τα κάτω τον θώρακα,επιδεινώνοντας τη στάση και εντείνοντας τα συμπτώματα.
Πώς εξελίσσεται η κύφωση στο πέρασμα του χρόνου;
Όσο περνούν τα χρόνια τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να χειροτερέψει η κύφωση και να αυξηθεί παράλληλα και η λόρδωση της αυχενικής μοίρας, προκειμένου να επέλθει ισορροπία.
Η κύφωση ενηλίκων έχει ,λοιπόν, προοδευτική εξέλιξη ιδιαίτερα όταν η πάθηση συνδέεται με εκφυλιστικές αλλοιώσεις ή οστεοπορωτικά κατάγματα της σπονδυλικής στήλης. Με τα χρόνια, η κυρτότητα της θωρακικής μοίρας αυξάνεται σταδιακά, όσο οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι χάνουν το ύψος και την ελαστικότητα τους, ενώ οι σπόνδυλοι συμπιέζονται σημαντικά.
Όταν συμβαίνει αυτό, η κύφωση μπορεί να φθείρει και τον αυχένα, εμφανίζοντας συμπτωματολογία αυχενικού συνδρόμου. Αυτό προκαλεί μία σειρά επώδυνων συμπτωμάτων:
- Ο αυχένας καταπονείται
- Αυξάνεται η πίεση στους μεσοσπονδύλιους δίσκους
- Εμφανίζονται επίπονα συμπτώματα αυχενικού συνδρόμου
- Προκαλεί συχνούς πονοκεφάλους
Η επιδείνωση της κύφωσης στους ενήλικες είναι αργή αλλά σταθερή -όμως μπορεί να επιταχυνθεί σε ασθενείς με μυϊκή αδυναμία, καθιστικό τρόπο ζωής, οστεοπόρωση ή εκφυλιστικές παθήσεις σπονδυλικής στήλης.
Πως γίνεται η διάγνωση και ποια είναι η κλινική εικόνα της κύφωσης;
Κλινική εικόνας κύφωσης
Κατά την κλινική εξέταση, στην κύφωση παρατηρείται μία χαρακτηριστική εικόνα στο πάνω μέρος του κορμού. Οι ώμοι πέφτουν προς τα εμπρός και κατά το τεστ πρόσθιας επίκυψης (Adam’s test) η καμπούρα είναι έκδηλη. Ασθενείς αναφέρουν μεγάλη δυσκολία στην πολύωρη ορθοστασία και γενικότερη δυσκαμψία της σπονδυλικής στήλης. Σε πιο προχωρημένες παραμορφώσεις μπορεί να εμφανιστεί ανισορροπία της στάσης με μετατόπιση του κορμού προς τα εμπρός.
Ακτινολογική αξιολόγηση κύφωσης
Στις ακτινογραφίες ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης σε όρθια στάση απεικονίζονται:
- Mια κυφωτική γωνία μεγαλύτερη των 45 μοιρών, που μπορεί να φθάσει μέχρι και πάνω από τις 100 μοίρες, σε συγκεκριμένους σπόνδυλους
- Σφηνοειδείς παραμορφώσεις των σπονδύλων, όζοι του Schmorl ή κάποια άλλη εκφυλιστική αλλοίωση.
Εκτιμάται, επίση,ς η οβελιαία επαλληλία και τυχόν παραμορφώσεις σε μετωπιαίο επίπεδο (σκολίωση) Hyperlink Η σωστή μέτρηση της κυφωτικής γωνίας παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της θεραπείας.
Ο έλεγχος με μαγνητικό συντονισμό στους ενήλικους είναι άκρως σημαντικός καθώς μέσα απ’ αυτόν απεικονίζονται κι άλλες συνυπάρχουσες παθήσεις της σπονδυλικής στήλης, όπως η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή κάποια σπονδυλική στένωση με πίεση στον νωτιαίο μυελό.
Κύφωση
Ποια είναι η Θεραπεία της Κύφωσης
Η ανακούφιση από τον πόνο της κύφωσης και η βελτίωση της στάσης του σώματος, γίνεται μόνο μέσα από ειδικό ασκησιολόγιο που βασίζεται στην ενεργητική επιμήκυνση της σπονδυλικής στήλης, στην κινητοποίηση των ωμοπλατών, στην ενδυνάμωση των μυών και συνολικά στην εκπαίδευση υιοθέτησης όλων των διορθώσεων που πρέπει να γίνονται στην καθημερινότητα ενός ατόμου με κύφωση. Οι ασκήσεις αυτές καθορίζονται ,αφού ο γιατρός εξετάσει τις ανάγκες, την ηλικία και τις δυνατότητες του κάθε ατόμου.
Στους ενηλίκους η εφαρμογή κηδεμόνα επιλέγεται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. πρόσφατο κάταγμα από οστεοπόρωση). Ο κηδεμόνας σε αυτές τις ηλικίες φαίνεται ότι αντί να ενδυναμώνει, αντιθέτως χαλαρώνει το μυϊκό σύστημα.
Χειρουργική Αντιμετώπιση Κύφωσης
Η χειρουργική επέμβαση αποτελεί την έσχατη λύση και επιλέγεται σε περιπτώσεις που η κύρτωση είναι μεγαλύτερη από 65ο , ο ασθενής έχει επηρεαστεί βαθύτατα από αυτό στην κοινωνική του ζωή και η παραμόρφωση προκαλεί έντονο λειτουργικό περιορισμό ή αναπνευστικές δυσκολίες.
Οι πιο συνηθισμένες τεχνικές είναι η οπίσθια σπονδυλοδεσία με οστεοτομίες διόρθωσης κύφωτικής παραμόρφωσης, η σπονδυλοπλαστική – κυφοπλαστική ή η διόρθωση σύνθετων παραμορφώσεων ενηλίκων με αφαίρεση τμήματος της πρόσθιας κολώνας. Από αυτές τις μεθόδους δεν υπάρχει σημαντική μετεγχειρητική δυσκαμψία που να επηρεάζει την καθημερινότητα των ατόμων διότι το συγκεκριμένο τμήμα της σπονδυλικής στήλης δεν έχει ιδιαίτερη κίνηση εξ αρχής.
Η αντιμετώπιση της κύφωσης στους ενήλικες στοχεύει στη μείωση του πόνου, στη βελτίωση της στάσης του σώματος και στην πρόληψη περαιτέρω επιδείνωσης της παραμόρφωσης. Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από την αιτία εμφάνισης, τη βαρύτητα της κύρτωσης, τα συμπτώματα , καθώς τη συνολική κατάσταση της υγείας του ασθενούς.
Θεραπεία Κύφωσης – Επεμβάσεις Αντιμετώπισης
Σπονδυλοπλαστική – Κυφοπλαστική
Η σπονδυλοπλαστική είναι μία μέθοδος που με την έγχυση ειδικού τσιμέντου σταθεροποιείται το κάταγμα που έχει δημιουργηθεί. Η κυφοπλαστική είναι ακριβώς η ίδια μέθοδος με κάποια επιπρόσθετα στοιχεία που αποσκοπούν στην αποκατάσταση του ύψους του σπονδύλου.
Οι κυριότερες ενδείξεις για την επιλογή των μεθόδων αυτών είναι τα οστεοπορωτικά κατάγματα, η μεταστατική νόσος, το επιθετικό πολλαπλούν μυέλωμα και ο αιμαγγείωμα.
Οπίσθια σπονδυλοδεσία με οστεοτομίες διόρθωσης κύφωτικης παραμόρφωσης
Είναι μία συχνή επέμβαση που ξεκινάει με την τοποθέτηση βιδών και ράβδων για να σταθεροποιηθεί η σπονδυλική στήλη και να διορθωθεί οποιαδήποτε παραμόρφωση. Πριν την διόρθωση γίνονται οστεοτομίες σε επιλεγμένα επίπεδα ώστε να διορθωθεί η παραμόρφωση. Έπειτα τοποθετούνται οστικά μοσχεύματα στο πλάγιο μέρος της σπονδυλικής στήλης. Καθώς ο καιρός περνάει τα μοσχεύματα αυτά γίνονται ένα με την σπονδυλική στήλη, διασφαλίζοντας μια ενιαία οστική μάζα. Παρόλο που ακινητοποιείται τμήμα της σπονδυλικής στήλης, η μετεγχειρητική δυσκαμψία είναι ελάχιστη, επειδή τα συγκεκριμένα επίπεδα έχουν ούτως ή άλλως μικρό εύρος φυσιολογικής κίνησης.
Διόρθωση σύνθετων παραμορφώσεων ενηλίκων
Στην περίπτωση αυτή ο χειρουργός σπονδυλικής στήλης, έχοντας κάνει μία ολοκληρωμένη διάγνωση, επιλέγει τον συνδυασμό μεθόδων (οπίσθια προσπέλαση, πρόσθιες ή πλάγιες τεχνικές, οστεοτομίες) για να μπορέσει να διορθώσει σύνθετες παραμορφώσεις στην σπονδυλική στήλη. Αυτή η στρατηγική αντιμετώπισης αφορά συνήθως τους ενήλικους.
Τι ονομάζουμε κύφωση Scheuermann;
Στην κύφωση Scheuermann παρατηρείται μία σφηνοειδής παραμόρφωση των σπονδύλων, πιθανότατα λόγω γονιδιακής αιτιολογίας. Στην περίπτωση αυτή η κύφωση παρουσιάζει μεγάλη δυσκαμψία. Είναι πιο συχνή στα αγόρια και στους εφήβους. Ο πόνος σε προχωρημένα στάδια μπορεί να είναι έντονος.
Ποια είναι συνοπτικά τα χαρακτηριστικά της κύφωσης;
To πηγούνι προβάλλει μπροστά, ενώ το αυχενικό κύρτωμα προς τα πίσω. Οι ώμοι εξέχουν μπροστά , οι ωμοπλάτες είναι απομακρυσμένες από τη σπονδυλική στήλη και εμφανίζει καμπουριαστή στάση με δυσκολία διατήρησης της όρθιας στάσης.
Από τι εξαρτάται η θεραπεία της κύφωσης;
Για να μπορέσει ο γιατρός να βρει το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο, θα εξετάσει την βαρύτητα της κύφωσης, την ένταση του άλγους και θα λάβει σοβαρά υπόψη του τις συνοσηρότητες και την προχωρημένη ή μη ηλικία του ασθενούς.
Κύφωση
Συχνές ερωτήσεις για την κύφωση
Μπορεί να διορθωθεί η κύφωση χωρίς χειρουργείο;
Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις με ήπια έως μέτρια κύφωση, το ειδικό ασκησιολόγιο και η φυσικοθεραπεία, μπορούν να βελτιώσουν την εικόνα και τον πόνο της πάθησης.
Ποιες είναι οι ενδείξεις για κηδεμόνα;
Στους ενήλικες, ο κηδεμόνας εφαρμόζεται κυρίως μετά από πρόσφατο οστεοπορωτικό κάταγμα. Η μακροχρόνια χρήση του κηδεμόνα λόγω κύφωσης δεν ενδείκνυται, καθώς μπορεί να μειώσει την μυϊκή ενδυνάμωση.
Μπορούν οι ασκήσεις να βελτιώσουν την κύφωση;
Ναι, οι ειδικές ασκήσεις για κύφωση ενηλίκων μπορούν να βελτιώσουν τη στάση του σώματος, να μειώσουν τον πόνο και να ενισχύσουν τους ραχιαίους και κοιλιακούς μύες. Οι ασκήσεις αυτές, όμως, θα πρέπει να γίνονται υπό την καθοδήγηση του φυσικοθεραπευτή και του χειρουργού σπονδυλικής στήλης ανάλογα πάντα με τον βαθμό της κύφωσης, την ηλικία και τις συνοσηρότητες του ασθενούς. Η τήρηση του προγράμματος ασκήσεων κύφωσης μπορεί να καθυστερήσει, ακόμα και να μειώσει την ανάγκη χειρουργείου σε ήπια περιστατικά κύφωσης.
Υπάρχει κίνδυνος μετεγχειρητικής δυσκαμψίας;
Στις σύγχρονες τεχνικές, η δυσκαμψία μετά το χειρουργείο είναι περιορισμένη, ειδικά όταν δεν επηρεάζεται η φυσική κινητικότητα των τμημάτων της σπονδυλικής στήλης που δεν έχουν μεγάλη κίνηση.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση μετά από χειρουργείο για κύφωση;
Η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει από τρεις εβδομάδες έως έξι μήνες ανάλογα με την ηλικία, τη βαρύτητα της κύφωσης και τη μέθοδο χειρουργικής διόρθωσης της παραμόρφωσης.
